Kediler ve Kuşlar

Birçogumuz kedilerin kuslarla pekiyi anlasamadigini biliriz. Peki ya bu anlasmazligin altinda yatan sey kedilerin avcilik içgüdüleri olabilir mi? Evde her ikisini beslemek hiç kolay degildir. Bu yazimizda ele alacagimiz esas problem; düzenli olarak disari çikan ama evcil olan kedilerin avlanmalariyla ilgili. Belki siz de bir kedi sahibi olarak kedinizin agzinda bir kus ölüsüyle size hediyeymis gibi getirdigine sahit olmussunuzdur. Iste bu durumun sebepleri ve çözümlerini degerlendirecegiz. Kediler genellikle çesitli ötücü kuslarin popülasyonlarinin azalmasindan dolayi suçlanmaktadir. Evcil ve sokak kedilerinin her türlüsü, iyi birer kus avcisi olabilir. Birçok arastirma göstermistir ki; kediler, yabani kuslarin birincil katilleri degillerdir. Disariya da çikan evcil kedinin beslenmesi, tipki vahsi atalarina benzer (Afrikan yaban kedisi). Avrupa vahsi kedilerinin ise beslenmesinin %70’ini fareler; %10-20’sini kuslar; %10-13’ünü ise sürüngenler olusturur. Rakun, kokarca, tilki ve opossum gibi vahsi hayvanlar ise kuslarin yasamini sonlandiran en büyük etkenlerdir. Bu yirtici hayvanlar, kirsal ve yari kentsel alanlarda gelisirler. Kuslar ve yumurtalari ise sevdikleri yiyeceklerin arasinda yer alirlar. Ancak, insanlar süphesiz ki kuslarin en kötü düsmanidir. Habitat tahribi, tarim ilaci kullanimi, hava kirliligi, hatta gökdelenlerin pencerelerindeki plaka camlar, her yil muazzam sayida kusun ölümüne sebep olur. (Son yapilan arastirmalara göre, plaka camli gökdelen pencereleri yüzünden ölen kus sayisi bir yilda 975 milyona ulasmistir.) Gerçek su ki… Kediler firsatçi avcilardir. Kus, fare, kurbaga ya da böcek hiç fark etmez yakalamasi kolay olan her seyin pesinden giderler. Bir kedinin avlanma tarzi; saklanmak, uzunca bir süre beklemek ve pençesiyle saldirma metodunu kullanmak… (Kuslar için degil de; kemirgenleri yakalamalarinda kullandiklari en iyi yöntemdir.) Sonuç olarak, kedilerin yakalayabildigi kuslar genellikle yasli, hasta ya da çok gençtir. Kediler yüzünden gerçeklesen kus ölümlerinin önlenmesinde yardimci olabilecek birkaç öneri:

• Kedilerin pusu kurup, saklanabilecekleri çaliliklara, yapraklara veya bitkilere yakin olmamasindan ve de kus besleyenlerin yeterince yerden yüksek oldugundan emin olun.
• Tasmasina çan gibi bir sey takin ve disari çikmadan önce o çanin tasmasinda oldugundan emin olun. Kedinizin boynunda ses çikaran bir tasmayla kus avlamasi imkansiza yakindir.
• Kuslarin beslenme saatleri olan safak ve alacakaranlikta kedinizin disari çikmasina izin vermeyin.

Bütün kediler; özellikle de vahsi kediler, en çok ötücü kuslar olmak üzere birçok kus türünün soyunun tükenmesi ve kayiplari yüzünden günah keçisi haline gelmistir. Ancak, insanlarin da bu süreçte ne kadar zarar verdiklerini göz ardi edemeyiz. Kedileri sirf etoburlar ve avci içgüdülerine sahipler diye böyle kesin hükümlerde bulunmadan önce kendimize bir dönüp bakmaliyiz ve su vakte kadar ekosisteme yaptiklarimiz hakkinda düsünmeliyiz. Aslinda her seyden önce evcil kedilerin disari salinmasinin çok riskli oldugunu belirtmekte fayda var. Arabalar, diger hayvanlar, hatta insanlar bile kedinizin saglik ve uzun ömrü açisindan önemli bir tehdit olusturabilir.